Sağlıklı Yaşam

Site Rengi

Kansızlık Neden Olur? İşte Kansızlığın Belirtileri

12.03.2021
1.389
Kansızlık Neden Olur? İşte Kansızlığın Belirtileri

Prof.Dr. Temel Yılmaz kansızlık belirtilerini ve kansızlık ile karşılaşılması durumunda neler yapılması, neler tüketilmesi gerektiğini yazdı
Sabahları yorgun uyanıyorsunuz, kendinizi devamlı halsiz hissediyorsunuz, unutkanlığınız arttı, saçlarınız zayıfladı, çarpıntılarınız başladıysa sizde kansızlık (anemi) olabilir. Kansızlığın en önemli sebebi demir eksikliğidir. Özellikle bayanların büyük çoğunluğunun ortak sorunu demir eksikliği ve kansızlıktır.

 

 

NEDEN OLUR?
Toplumda, kansızlık erkeklere göre kadınlarda daha yüksek oranda görülür. Bunun en önemli sebebi, her âdetle birlikte kan kaybı. Eğer kaybedilen kan yerine konamıyorsa ağır ağır gelişen bir kansızlık başlar. Özellikle doğum sonrası annelerin büyük bölümünde kan kaybı ve demir eksikliğine bağlı kansızlık görülür. Yine düşük kilolu ve erken doğan çocuklarda kansızlık görülür, büyüme çağındaki çocuklar vücudun ihtiyacı arttığı için genelde biraz anemik olabilir.

Yapılan çalışmalar bayanların üçte birinde, erkeklerin ise beşte birinde demir eksikliği anemisi olduğunu göstermiştir. Kansızlığın en önemli sebeplerinden birisi de kanda demir eksikliğidir. Bu da beslenme tarzıyla direk olarak ilişkilidir. Demir, yoğun olarak kırmızı et ve sakatatta bulunduğu için hayvansal ürünlerin yenilmediği vegan tarzı beslenmede kronik bir demir eksikliği gelişebilir. Demir, kandaki oksijeni taşıyan alyuvarların içinde oksijenin bağlandığı hemoglobinin temel elementidir. Hemoglobin, kan hücrelerine kırmızı rengi veren bir protein ve demir kompleksidir.

Akciğerden hava yolu ile alınan oksijen hemoglobin içerisindeki demire bağlen temelrak dokulara taşınır, demirin eksik olduğu durumlarda oksijenlenme bozulur, anemi gelişir. Yetişkin bir insanın vücudunda toplam 5-6 gr kadar demir bulunmaktadır. Vücudun devamlı gereksiniminin karşılanması için günlük 3-4 mg demir alınması gerekir, bu miktarın demirden zengin sebzelerden karşılanması bir hayli güç.

 

 

DEMİRDEN ZENGİN GIDALAR

Kansızlık Neden Olur? İşte Kansızlığın Belirtileri 1
Demir yönünden en zengin yiyecekler karaciğer ve dalak gibi sakatattır. 100 gramda 8-10 mg demir vardır. Daha sonra en yüksek demir, kırmızı ette mevcut. Kırmızı etin 100 gramında 6-8 mg demir bulunmaktadır. Yumurtanın sarısı, balık, tavuk ve süt de nitelikli demir içeren gıdalardan. Kurubaklagiller (mercimek nohut fasulye vb.), kuruyemişler (fındık, badem), kuru kayısı, kuru üzüm ve özellikle ıspen temelk ile karnabahar gibi sebzeler yüksek oranda demir içerirler.

Ancak bitkisel gıdalardaki demirin vücuttaki emilimi daha az ve yavaştır. Medyada demirin vücuttaki emilimiyle ilgili bazı yanlış bilgiler de vardır. Aşırı çay-kahve tüketiminin demiri azalttığı doğru, ama kepekli ekmeğin demiri azalttığı klinik anlamda doğru değil. Posalı gıdalarda demir emilimini azaltsa da bu oran olarak çok sınırlıdır. Demir emilimini artıran en önemli vitamin C vitamini. Bu sebeple et tüketiminin salatayla olması veya yemekte alınan C vitamini demir emilimini artırır.

KANSIZLIĞIN BELİRTİLERİ
1- Sabah yorgunluğu, gün içerisinde halsizlik, enerji azlığı.

 

 

2- Renk solukluğu.

3- Soğuğa dayanıksızlık, normalden fazla üşüme.

4- Tırnaklarda kırılma, eğilme (kaşık tırnak).

5- Dilde düzleşme, kızarıklık, tahriş.

6- Çarpıntı, nefes darlığı, çabuk yorulma.

 

 

7-Ağız kenarında oluşan çatlak.

8- Sinirlilik.

9- Konsantrasyon bozukluğu.

10- Çabuk hastalanma, bağışıklık sisteminde zayıflık.

NE YAPMALI?
– Haftada 2-3 gün en az 100 gr kırmızı et yiyin. Koroner damarlarınızı korumak için eti abartmayın.

– Kahvaltıda yumurta tüketmeye özen gösterin. En azından gün aşırı yemeye çalışın.

– Kurubaklagillerin de yoğun demir kaynağı olduğunu unutmamalısınız. Haftada en az iki gün bir öğününüzde
kuru fasulye, nohut, mercimek, maş fasulyesi tüketin.

– Demir içeren besinlerin olduğu öğünde muhakkak bol yeşillikli ve limonlu salata tüketin. Yumurtalı kahvaltılarınıza bol limonlu roka, tere, maydanoz ilave edin. C vitamini, demirin emilimini artırır.

– Kırmızı etle beraber yoğurt ve ayran tüketmemeye çalışın. Süt ürünlerindeki kalsiyum, demirin bağlanmasını ciddi ölçüde etkiler.

– Ekmek seçiminizi kepek yerine çavdar ve tam buğdaydan yen temel kullanın.

– Günlük çay/kahve tüketiminizi azaltın. Çay ve kahveyi öğünlerden hemen sonra tüketmemeye çalışın. Özellikle kahvaltıdaki çayı açık ve limon dilimli tercih edebilirsiniz.

– Tüm bunlara rağmen şikâyetleriniz sürüyorsa muhakkak bir hematoloji uzmanına görünün.

ERKEKLERDE KOLON KANSERİNİN GÖSTERGESİ OLABİLİR
BİR süre önce Teknik Üniversite’de bir toplantıya katılmıştım. Toplantı sonunda vedalaşırken tokalaştığım bir hocanın eli dikkatimi çekti. Hocanın eli soğuktu. Tıpta “soğuk el”, genelde kansızlık işareti olarak nitelendirilir. Erkeklerde kan yapımı daha aktif, kandaki hemoglobin daha yüksek olur.

Bu sebeple erkeklerin eli genelde soğuk olmaz, soğuk olursa sorun var manasına gelir. Hocayı ertesi gün fakülteye davet ettim. Yapılan tetkiklerde derin bir kansızlık çıktı. Eğer böbrek yetmezliği yoksa bu vücutta biyerden kan kaybı manasına gelir. Erkeklerde kayıp anemilerine sebep olan sebeplerin başında kolon tümörleri gelir, gerçekten de hocanın kolonoskopisinde bir tümör bulundu ve erken dönemde alındı. Bu sebeple erkeklerde ileri yaş kansızlıkları çok önemli.

B 12 VİTAMİNİ VE FOLİK ASİT EKSİKLİĞİNE DİKKAT
KANSIZLIĞIN diğer önemli sebepleri B12 ve folik asit eksikliğidir. B12 vitamini, yani diğer adı ile kobalamin, hücresel pek çok enzim reaksiyonu içerisinde yer alan önemli bir vitamindir. Hücrelerin çoğalarak yenilenmesinde, yeni hücre sentezinde büyük rol oynar. B12 vitamini ile folik asit beraber alyuvarların daha sağlıklı bir biçimde üremesini sağlar. Alyuvarlar yani kırmızı kan hücreleri, bütün hücrelere oksijen taşımakla görevlidir.

Bu yüzden B12 vitamini, enerjik ve dinç olmakla direk olarak ilgilidir. Kanın oksijen taşıma sınırı ne kadar yüksekse kalp sağlığı o kadar fazla korunur, kalbin yorulması engellenir. Bu sebeple B12 vitamini ve folik asit eksikliğinde en çok görülen belirtiler, kansızlık, yorgunluk ve çarpıntıdır. B12 vitamini, beyne iletileri taşıyan sinir hücrelerinin de en temel koruyucusudur. Nöronların koruyucu kılıfı “miyelin”in üretiminde aktif rol alır.

Buna bağlı şekilde B12 ve folik asit eksikliği yaşayanlarda unutkanlık, konsantrasyon kaybı, algıda ve öğrenmede zorluk ve hatta depresyon görülür. Bir kişinin günlük B12 vitamini ihtiyacı ortalama 2.4 mcg. B12 vitamini, en çok kırmızı et, tavuk, balık ve süt ürünlerinde bulunmaktadır. Özellikle den temel ve tavuk ciğerinde B12 ve folik asit yüksek oranda var. Kurubaklagil ve kuruyemiş grubu ise folik asit açısından çokça zengin.

Uskumru, midye, sardalya, deniz ürünleri arasında B12 vitamini açısından en zengin olanlar. Lüfer ve alabalıkta da B12 azımsanmayacak boyutta. Yumurta bir hayli zengin bir B12 ve folik asit kaynağı. 1 yumurta, günlük B12 ihtiyacınızın % 33’ünü karşılar. Kahvaltınızdan eksik etmeyin.

Süt, yoğurt, ayran ve kefire ilave olarak beyaz peynir de B12 ve folik asit açısından zengin. Tostlarınızı beyaz peynirle yapın, ara öğünlerinizde süt, yoğurt veya kefiri değerlendirin

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.